Seven & i Holdings hôm thứ hai xác nhận Toshifumi Suzuki, người sáng lập Seven-Eleven Japan, đã qua đời vì suy tim vào ngày 18 tháng 5. Ông hưởng thọ 93 tuổi. Sự ra đi của ông khép lại cuộc đời một trong những nhà bán lẻ có tầm ảnh hưởng nhất lịch sử Nhật Bản hiện đại.
Sinh năm 1932 tại Nagano, Suzuki không xuất phát từ nền tảng kinh doanh bán lẻ. Ông làm việc tại một nhà phân phối sách trước khi gia nhập Ito-Yokado, một chuỗi siêu thị Nhật Bản vào năm 1963. Nhưng chính tại đây, ông nhìn thấy một cơ hội mà phần lớn người đương thời cho là viển vông.
Năm 1973, bất chấp làn sóng hoài nghi, Suzuki thuyết phục ban lãnh đạo Ito-Yokado hợp tác với Southland Corp – đơn vị đang vận hành chuỗi 7-Eleven tại Mỹ, để đưa mô hình cửa hàng tiện lợi về Nhật Bản. Cửa hàng Seven-Eleven Japan đầu tiên mở cửa tại Tokyo vào năm 1974.
Điều khiến Suzuki khác biệt không chỉ là dám làm những gì người khác không dám, mà là cách ông vận hành. Ông tiên phong trong việc dùng dữ liệu bán hàng để tối ưu hàng tồn kho – một khái niệm còn rất mới mẻ vào thập niên 1970. Thay vì nhập hàng theo cảm tính, các cửa hàng Seven-Eleven Japan theo dõi chặt chẽ những gì bán được, bán lúc nào và cho ai, từ đó điều chỉnh nguồn cung liên tục.
Song song đó, ông xây dựng mô hình kinh doanh xoay quanh đồ ăn sẵn và vòng quay hàng tồn kho nhanh – định hình nên hình mẫu cửa hàng tiện lợi Nhật Bản mà cả thế giới sau này học theo: sạch sẽ, đa dạng, luôn có đồ ăn tươi và mở cửa 24/7.
Một trong những chương đáng chú ý nhất trong sự nghiệp Suzuki là màn giải cứu Southland Corp, công ty Mỹ mà ông từng hợp tác vào đầu thập niên 1990. Southland lúc này đang chìm trong khoản nợ khổng lồ từ một thương vụ mua lại có đòn bẩy tài chính và buộc phải nộp đơn phá sản. Suzuki dẫn dắt quá trình tái cơ cấu và giải cứu thành công
Đây được xem là một trong những thương vụ ngược dòng hiếm hoi trong ngành bán lẻ thời điểm đó, khi công ty Nhật Bản trở thành lực lượng cứu vãn thương hiệu Mỹ vốn từng cấp phép cho họ.
Năm 2005, ông thành lập Seven & i Holdings – tập đoàn bán lẻ mẹ bao gồm Seven-Eleven, Ito-Yokado và nhiều thương hiệu khác và giám sát quá trình mở rộng thành một trong những tập đoàn bán lẻ lớn nhất châu Á.
Năm 2016, Suzuki từ chức chủ tịch Seven & i Holdings sau một tranh chấp quản lý nội bộ. Dù vậy, ông vẫn được nhìn nhận là nhân vật có ảnh hưởng lớn trong ngành bán lẻ Nhật Bản cho đến cuối đời. Người ta kể rằng ông là một độc giả cuồng nhiệt – điều không quá khó tin với người đã bắt đầu sự nghiệp tại một nhà phân phối sách và kết thúc bằng việc xây dựng một đế chế bán lẻ toàn cầu.
