Tự động hóa từ lâu đã được xem là một phần then chốt trong các chiến lược kinh doanh hiện đại. Tuy nhiên, sự trỗi dậy mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đã và đang đẩy nhanh quá trình tự động hóa này lên một mức độ chưa từng có.
Theo những diễn biến mới nhất, không có một công việc nào còn mang lại cảm giác an toàn tuyệt đối, bất kể một cá nhân có sở hữu tài năng hay kỹ năng xuất chúng đến mức độ nào. Trước đây, những người làm công việc đòi hỏi lao động thể chất dường như có phần an tâm và ít lo lắng hơn về nguy cơ bị các hệ thống máy móc cướp đi sinh kế.
Tuy nhiên, niềm tin đó đang dần sụp đổ nếu những giả thuyết mới nhất đang trôi nổi trên internet là đáng tin cậy. Theo đó, ngay cả những công việc lao động tay chân tưởng chừng như an toàn nhất cũng có nguy cơ bị đe dọa nghiêm trọng.
Vào hồi đầu tháng này, một loạt các đoạn clip ghi lại cảnh tượng bên trong một nhà máy may mặc ở Ấn Độ đã bắt đầu lan truyền một cách chóng mặt trên các nền tảng mạng trực tuyến. Các đoạn video này ghi nhận lại hình ảnh những người công nhân đang thực hiện công việc điều khiển máy may của họ.
Tuy nhiên, có một chi tiết vô cùng kỳ lạ và bất thường đập vào mắt người xem – tất cả những người lao động này đều đang phải đội những chiếc máy quay camera trên đầu trong suốt quá trình làm việc. Bất chấp việc cho đến thời điểm hiện tại vẫn chưa có bất kỳ một cơ quan báo chí hay hãng tin chính thức nào lên tiếng xác nhận sự việc, một giả thuyết chính đã nhanh chóng hình thành và lan rộng.
Giả thuyết này cho rằng những chiếc camera đội đầu kia được các công ty thiết kế với mục đích chuyên biệt là ghi lại toàn bộ các chuyển động chi tiết của người lao động.
Các video lan truyền trên mạng cho thấy công nhân nhà máy may mặc ở Ấn Độ phải đội camera trên đầu khi làm việc. Mục đích nghi vấn của việc này là để ghi lại dữ liệu chi tiết về chuyển động, sự phối hợp và cách thực hiện công việc dưới góc nhìn thứ nhất.
Mục đích sâu xa của việc ghi hình này, theo như những suy đoán đang ngày một lan rộng, là để các công ty có thể sử dụng chính nguồn tư liệu chân thực đó nhằm huấn luyện một thế hệ robot được tích hợp AI. Điều đáng nói là, những cỗ máy này được kỳ vọng là sẽ có khả năng thực hiện thay thế hoàn toàn công việc của những người công nhân trong tương lai không xa.
Khai thác sâu hơn vào khía cạnh kỹ thuật của vấn đề, tờ India Today đã đưa ra những phán đoán đáng chú ý. Tờ báo này nhận định rằng, do các camera được gắn trên đầu, chúng có khả năng ghi lại một cách chính xác tuyệt đối những gì người lao động nhìn thấy trong quá trình làm việc.
Phạm vi ghi hình này bao gồm từng cử động tinh vi của đôi bàn tay, cách thức phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận trên cơ thể cũng như quá trình thực thi và hoàn thành từng nhiệm vụ cụ thể.
Cũng theo phân tích từ báo India Today, việc thu thập toàn bộ các hình ảnh chi tiết này đã tạo ra một bộ dữ liệu vô cùng phong phú và có giá trị cao để các hệ thống máy móc có thể trực tiếp học hỏi. Thay vì phải phụ thuộc vào các hệ thống công cụ chụp chuyển động vốn dĩ vô cùng đắt đỏ, các công ty đang tận dụng chính “góc nhìn mắt người” này.
Thông qua phương pháp này, họ có thể trực tiếp dạy cho các robot cách thức thực hiện những hành động mang tính chất phức tạp cao thông qua một cơ chế cực kỳ đơn giản là quan sát và sao chép. Phản ứng trước thực trạng này, cộng đồng mạng đã thể hiện sự bức xúc vô cùng mạnh mẽ.
Một người dùng trên nền tảng X đã tóm tắt quy trình nghiệt ngã này như sau: “Bước một, bắt con người làm việc như robot, bước hai, bắt con người dạy robot cách làm việc như robot, bước ba, sa thải tất cả con người và để robot làm việc”. Một bình luận khác cũng gay gắt không kém khi nhận định rằng: “Họ đang tự đào mộ chôn mình”.
Dữ liệu thu thập được cho là sẽ dùng để huấn luyện các tác nhân AI và robot nhằm thay thế chính những người lao động chân tay này trong tương lai. Nhiều ý kiến trên mạng và từ tờ India Today bày tỏ sự lo ngại về viễn cảnh máy móc cướp đi sinh kế của con người một cách toàn diện.
Bên cạnh những nỗi lo âu thường trực về nguy cơ mất đi việc làm trên một quy mô khổng lồ, câu chuyện này còn dấy lên nhiều tranh cãi sâu sắc về các khía cạnh khác. Nhiều chuyên gia và người quan sát đã đưa ra lập luận rằng, nếu toàn bộ giả thuyết này được chứng minh là đúng sự thật, thì cách thức mà các công ty đang triển khai hành động có thể mang theo những hàm ý vô cùng nặng nề về mặt đạo đức.
Điều đáng buồn và lo ngại nhất chính là việc phần lớn những người công nhân đang ngày đêm bán sức lao động có lẽ hoàn toàn không hề hay biết về mục đích thực sự của những chiếc máy quay mà họ đang đội trên đầu. Họ không nhận thức được một sự thật phũ phàng rằng, thông qua việc hoàn thành xuất sắc công việc hàng ngày, họ đang thực chất làm cho bản thân mình trở nên thừa thãi và lỗi thời trước sự tiến bộ tàn nhẫn của công nghệ.
