Kinh đô điện ảnh thế giới đang trải qua những ngày mất ngủ. Nguyên nhân không đến từ một bom tấn thất bại tại phòng vé hay một vụ bê bối đời tư của ngôi sao, mà đến từ một đoạn clip ngắn ngủi vỏn vẹn 15 giây.
Trong video, hai biểu tượng hành động hàng đầu là Brad Pitt và Tom Cruise đang lao vào một cuộc chiến tay đôi khốc liệt trên đỉnh một tòa nhà chọc trời. Mọi chuyển động, ánh sáng, biểu cảm đều chân thực đến mức rùng mình. Nhưng sự thật là: cả hai diễn viên chưa từng quay cảnh này.
Tác phẩm gây tranh cãi này là sản phẩm của Seedance 2.0, nền tảng tạo video bằng AI thế hệ mới nhất vừa được ByteDance – gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đứng sau TikTok – tung ra thị trường trong tuần này. Điều đáng sợ hơn cả chất lượng hình ảnh chính là cách nó được tạo ra.
Nhà làm phim người Ireland Ruairi Robinson, người đã đăng tải đoạn video, tiết lộ rằng ông chỉ cần nhập một câu lệnh (prompt) đơn giản dài đúng hai dòng vào phần mềm. Chỉ sau vài phút xử lý, Seedance 2.0 đã trả về một kết quả mà trước đây cần đến hàng triệu đô la và đội ngũ kỹ xảo hùng hậu mới làm được.
Sự xuất hiện của Seedance 2.0 lập tức châm ngòi cho một làn sóng hoang mang tột độ trong giới sáng tạo Hollywood. Rhett Reese, biên kịch và nhà sản xuất lừng danh của loạt phim Deadpool và Zombieland , đã không giấu được sự bi quan khi thốt lên: “Tôi ghét phải nói điều này. Có lẽ mọi chuyện đã kết thúc với chúng ta rồi”.
Theo Variety, Hiệp hội Điện ảnh Mỹ (MPA) cho rằng Seedance 2.0 – công cụ AI do ByteDance, công ty mẹ của TikTok phát triển – làm bùng phát làn sóng vi phạm bản quyền chỉ một ngày sau khi ra mắt, hôm 12/2. Các sản phẩm do hệ thống này tạo ra thu hút lượng lớn người xem trên mạng xã hội, tiêu biểu là video mô tả cảnh Tom Cruise và Brad Pitt đánh nhau trên mái nhà. Hình ảnh hai siêu sao màn bạc ẩu đả trên nóc nhà không chỉ gây bão mạng xã hội mà còn dấy lên nỗi khiếp sợ về sự diệt vong của ngành điện ảnh truyền thống.
Chứng kiến độ hoàn thiện của đoạn video giả lập, Reese nhận định rằng ranh giới giữa thực và ảo đã bị xóa nhòa. Ông dự báo một tương lai gần, nơi bất kỳ ai cũng có thể ngồi trước máy tính và tạo ra những bộ phim “không thể phân biệt được với những gì Hollywood phát hành hiện nay”.
Đối với những người làm nghề như Reese, sự chuyên nghiệp đến lạnh lùng của Seedance 2.0 chính là bản án tử cho hàng triệu công việc trong ngành. “Cái nhìn bi quan của tôi là Hollywood sắp bị cách mạng hóa, hay nói đúng hơn là bị tàn phá”, ông chia sẻ.
Tuy nhiên, nỗi sợ hãi không phải là phản ứng duy nhất. Sự tức giận đang bùng lên từ phía các nhà quản lý bản quyền. Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ (MPA) đã ngay lập tức vào cuộc. Charles Rivkin, CEO của MPA, đã phát đi một thông cáo đanh thép cáo buộc ByteDance đang thực hiện hành vi “vi phạm bản quyền quy mô lớn”.
“Chỉ trong một ngày, dịch vụ AI Seedance 2.0 của Trung Quốc đã tham gia vào việc sử dụng trái phép các tác phẩm có bản quyền của Hoa Kỳ trên quy mô lớn”, Rivkin tuyên bố. Ông cho rằng việc ByteDance tung ra một công cụ mạnh mẽ như vậy mà không có các rào cản kỹ thuật để ngăn chặn vi phạm là hành động coi thường luật pháp quốc tế và đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng triệu lao động Mỹ.
Video được đăng tải trên mạng xã hội bởi nhà làm phim người Ireland Ruairi Robinson. Bài đăng của ông cho biết đoạn video dài 15 giây này xuất phát từ một câu lệnh nhắc (prompt) dài hai dòng mà ông đã nhập vào Seedance 2.0. Rhett Reese, biên kịch/nhà sản xuất của các bộ phim như bộ ba Deadpool và Zombieland, đã phản hồi bài đăng của Robinson, viết rằng: “Tôi ghét phải nói điều này. Có lẽ mọi chuyện đã kết thúc với chúng ta rồi”.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh cực kỳ nhạy cảm, khi Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh (SAG-AFTRA) đang bước vào đợt đàm phán hợp đồng căng thẳng với các hãng phim lớn. Dù cuộc đình công lịch sử năm 2023 đã mang về một số quy định bảo vệ nghệ sĩ trước AI, nhưng sự tiến bộ thần tốc của công nghệ trong ba năm qua đã khiến những thỏa thuận cũ trở nên lỗi thời. Các thành viên công đoàn cho rằng những hàng rào bảo vệ hiện tại là chưa đủ để ngăn chặn làn sóng tấn công từ những công cụ như Seedance.
Để đối phó, một khái niệm mới đang được thảo luận trên bàn đàm phán: “thuế Tilly”. Đây là khoản phí mà các hãng phim sẽ phải đóng cho công đoàn nếu muốn sử dụng diễn viên AI thay thế người thật. Cái tên này bắt nguồn từ Tilly Norwood – nữ diễn viên hoàn toàn do AI tạo ra đầu tiên của Hollywood, biểu tượng cho sự thay thế nhân lực mà giới nghệ sĩ đang lo sợ.
Hiện tại, đại diện của SAG-AFTRA từ chối bình luận do đang trong thời gian “tắt sóng truyền thông” để phục vụ đàm phán. Tuy nhiên, thông điệp từ đoạn video 15 giây của Seedance 2.0 đã quá rõ ràng: Kỷ nguyên mà AI có thể làm phim thay con người không còn là viễn cảnh xa xôi nữa, nó đã hiện diện ngay trước mắt, và nó đến từ một câu lệnh hai dòng trên phần mềm của Trung Quốc.
