Trong nhiều năm qua, cuộc đua robot hình người toàn cầu chủ yếu tập trung vào khả năng vận động. Các công ty như Tesla, Boston Dynamics, Figure AI hay Unitree Robotics đều dành phần lớn nguồn lực cho việc giúp robot đi lại, giữ thăng bằng, thao tác vật thể hoặc thực hiện công việc thay con người.
Tuy nhiên, ở một khía cạnh khác, sự phát triển vũ bão của công nghệ trí tuệ nhân tạo lại đang biến những thước phim khoa học viễn tưởng như bộ phim Ex Machina thành hiện thực.
Công ty khởi nghiệp Aheadform ở Thượng Hải, Trung Quốc gần đây đã đã giới thiệu dự án Origin F1. Đây là nguyên mẫu robot hình người sở hữu một khuôn mặt siêu thực, hoàn chỉnh với các chuyển động tinh tế.
Công ty Aheadform tại Thượng Hải đã chế tạo khuôn mặt robot siêu thực Origin F1 để vượt qua rào cản tâm lý mang tên thung lũng kỳ lạ. Trái với các công ty như Tesla hay Boston Dynamics tập trung vào cơ thể, Aheadform lại chọn khuôn mặt với niềm tin rằng đây là nơi quyết định lòng tin của con người.
Sản phẩm được kỳ vọng là khuôn mặt robot chân thực nhất thế giới. Lớp da silicon được chế tạo tinh xảo đến mức không thể phân biệt với da người. Ẩn dưới lớp da này là 25 động cơ vi mô phức tạp. Các động cơ đảm nhận nhiệm vụ kéo và điều chỉnh bề mặt khuôn mặt, tạo ra biểu cảm chân thực.
Bên cạnh đó, camera RGB được tích hợp ngay bên trong đồng tử của robot. Thiết kế này mang ý nghĩa đột phá, khi robot giao tiếp bằng mắt, ánh nhìn và cảm biến thu thập hình ảnh là cùng một thực thể. Nó thực sự nhìn người đối diện từ đôi mắt của mình, thay vì gắn camera trên trán hay ngực như cách làm truyền thống.
Robot được trang bị da silicon, hệ thống 25 động cơ vi mô và camera rgb ngay trong đồng tử để giao tiếp bằng mắt chân thực nhất.
Để hiện thực hóa khát vong của mình, Aheadform đã huy động 28,5 triệu USD nhằm phát triển công nghệ mà họ gọi là “mang cho AI một cái đầu”, và đây cũng là nguồn gốc tên gọi của công ty – a head form.
Điều này trái ngược hoàn toàn với phần lớn các ông lớn trong ngành. Trong khi những tên tuổi như Unitree, Figure, Tesla hay Boston Dynamics đều dồn nguồn lực phát triển cơ thể robot thì Aheadform lại chọn rẽ lối đi riêng. Họ tin rằng thách thức khó nhằn nhất trong việc đưa robot vào đời sống là xây dựng lòng tin, và lòng tin được quyết định trên khuôn mặt.
Hệ thống có khả năng tự học biểu cảm qua gương và dự đoán nụ cười của con người trước 839 mili giây để tạo sự đồng bộ hoàn hảo.
Nguyên nhân khiến ít người dám thử sức với thiết kế này là khái niệm thung lũng kỳ lạ (Uncanny Valley). Đây là một giả thuyết tâm lý/nhận thức cho rằng khi robot, ảnh 3D hoặc búp bê sở hữu ngoại hình giống người nhưng không hoàn hảo, nó sẽ tạo ra cảm giác rùng rợn hay nảy sinh cảm giác sai lệch ngay cả khi không thể giải thích.
Và theo đó, hầu hết các nhà chế tạo trước đây tin rằng không nỗ lực kỹ thuật nào đủ sức tạo ra khuôn mặt vượt qua thung lũng này. Họ đã bỏ cuộc và đều cố thiết kế robot mang hình dáng giống hoạt hình với đôi mắt to kiểu anime hoặc các chi tiết cường điệu.
Tuy nhiên, Aheadform lại xem đây đơn thuần là một lỗi kỹ thuật có thể giải quyết bằng công nghệ
Dự án Origin F1 còn sở hữu những chi tiết kỹ thuật đột phá. Đầu tiên, robot tự học nhận thức khuôn mặt qua gương. Kỹ sư đặt robot trước máy ảnh, cho phép nó kích hoạt các động cơ ngẫu nhiên. Robot quan sát phản ứng trên khuôn mặt, từ đó thiết lập một bản đồ nhận thức nội bộ về cách điều khiển lông mày và cơ mặt. Quá trình này tương đồng với cách em bé sơ sinh nhận thức bản thân.
Thứ hai, hệ thống có thể dự đoán nụ cười trước 839 mili giây. Bằng cách phân tích những dấu hiệu vi mô trên cơ mặt người đối diện, robot kích hoạt nụ cười trước 0,8 giây để đồng bộ hoàn hảo với con người. Điều này khắc phục độ trễ nửa giây thường thấy ở các robot khác.
Đứng đằng sau dự án là nhà sáng lập Yuhang Hu, người từng làm luận án tiến sĩ tại đại học Columbia dưới sự hướng dẫn của Hod Lipson. Vào năm 2006, Lipson từng tạo ra robot bốn chân tự nhận thức được hình dáng cơ thể bằng cách thử nghiệm chuyển động.
Suốt 25 năm qua, ông đã cố gắng chế tạo những cỗ máy tự biết chúng là gì. Dự án này chính là kết quả thương mại hóa của hành trình nghiên cứu đó.
Tuy nhiên, để đạt sự hoàn hảo vẫn còn nhiều thách thức. Khuôn mặt người có 43 cơ kiểm soát biểu cảm, đồng nghĩa với việc Aheadform phải chế tạo 43 bộ truyền động cơ học. Dù Origin F1 hiện tại mang hơi hướng khuôn mặt lấy cảm hứng từ manga và biểu cảm còn hạn chế, nhưng sản phẩm đã chứng minh giá trị thương mại.
Ở thời điểm hiện tại, NetEase Games được cho là đã hợp tác với công ty để tạo ra phiên bản robot vật lý của một nhân vật game giả tưởng. Điều này mở ra khả năng hoàn toàn mới cho ngành công nghiệp nội dung số, nơi các nhân vật hư cấu từ game, phim ảnh hay hoạt hình có thể xuất hiện ngoài đời thực dưới hình dạng robot tương tác.
Các tập đoàn sở hữu kho nhân vật khổng lồ như Disney, Riot Games, HoYoverse, The Pokémon Company hay Netflix có thể sẽ phải tính tới tương lai mà các nhân vật nổi tiếng không còn chỉ tồn tại trên màn hình.
