Sứ mệnh lịch sử mang tên Artemis 2 của cơ quan hàng không vũ trụ NASA đã phóng thành công vào tuần trước. Nhiệm vụ này được kỳ vọng sẽ đưa những phi hành gia đầu tiên hướng tới Mặt Trăng kể từ năm 1972. Tuy nhiên, hành trình vĩ đại của họ không diễn ra suôn sẻ như dự kiến và đã vấp phải một số trục trặc đáng kể.
Một trong những điểm gây đau đầu nhất cho toàn bộ đội ngũ chính là hệ thống nhà vệ sinh không gian. Cụ thể, đó là một thiết bị mới toanh của cơ quan không gian được gọi là hệ thống quản lý chất thải phổ quát (UWMS).
Chỉ vài giờ sau khi bắt đầu chuyến đi kéo dài mười ngày quanh Mặt Trăng, nhà vệ sinh đã bị kẹt. Các quan chức của NASA buộc phải thông báo cho phi hành đoàn một tin tức không mấy vui vẻ rằng thiết bị này hiện tại chỉ tiếp nhận chất thải rắn.
Mặc dù sự cố này cuối cùng đã được khắc phục khi phi hành gia Christina Koch của NASA nhận ra máy bơm chưa được mồi đủ lượng chất lỏng cần thiết, nhưng chiếc bồn cầu liên hành tinh này lại tiếp tục hỏng hóc một lần nữa vào dịp cuối tuần.
Sứ mệnh Artemis 2 của NASA gặp trục trặc về hệ thống quản lý chất thải phổ quát (UWMS) chỉ sau vài giờ khởi hành.
Theo những gì giám đốc chuyến bay Judd Frieling chia sẻ với các phóng viên vào thứ bảy và được hãng tin CNN trích dẫn, lần này nguyên nhân là một vấn đề liên quan đến việc xả chất thải ra khỏi nhà vệ sinh. Ông cho biết đối với bản thân mình, có vẻ như họ đang gặp phải tình trạng một số lượng nước tiểu bị đóng băng bên trong đường ống xả.
Giữa bối cảnh căng thẳng đó, một vấn đề khác liên quan đến nhà vệ sinh đã bộc lộ theo một cách đặc biệt đáng báo động trong không gian kín mít của tàu vũ trụ. Vào cuối ngày thứ sáu, phi hành gia của cơ quan không gian Canada đồng thời là chuyên gia sứ mệnh Jeremy Hansen đã thông báo với các phóng viên về sự cố này.
Anh kể lại rằng mình đã ngửi thấy một loại mùi khét nào đó và chắc chắn nó xuất phát từ khoang vệ sinh. Khi anh mở cửa khoang vệ sinh ra, các thành viên còn lại trong phi hành đoàn có thể ngửi thấy mùi đó gần như ngay lập tức. Hansen giải thích thêm rằng mùi này rất giống với lúc bạn bật một chiếc máy sưởi đã để không trong một thời gian dài và bạn sẽ ngửi thấy mùi khét đặc trưng bốc ra từ đó.
Anh thực sự tin rằng mùi trên tàu vũ trụ có sự tương đồng rất lớn. Về phía trạm kiểm soát mặt đất, đội ngũ chuyên gia nghi ngờ rằng mùi lạ này phát sinh do lớp cách nhiệt nằm xung quanh khu vực cửa nhà vệ sinh bị nóng lên trong quá trình hoạt động.
Vấn đề đầu tiên là nhà vệ sinh bị kẹt và chỉ nhận chất thải rắn, sau đó được phi hành gia Christina Koch khắc phục do lỗi mồi máy bơm.
Xét về mặt tiềm năng, nhà vệ sinh không gian của đội hiện tại là một bản nâng cấp đáng kể nếu đem so sánh với tình trạng hỗn loạn và tự do trong các sứ mệnh Apollo trước đây. Trong những sứ mệnh cũ, các phi hành gia phải đi tiêu trực tiếp vào túi mà không có bất kỳ hệ thống trợ giúp nào.
Thậm chí, trong một tình huống kinh tởm đã từng xảy ra, các mảnh phân của phi hành gia còn trôi nổi tự do qua khoang chứa của họ. Việc quản lý chất thải rõ ràng không phải là một khía cạnh hào nhoáng của quá trình khám phá không gian.
Tuy nhiên, hệ thống UWMS được thiết kế hiện đại nhằm mục đích xả nước tiểu trực tiếp vào môi trường chân không lạnh giá, trong khi phần bệ ngồi bồn cầu và máy bơm sẽ có nhiệm vụ lắng đọng chất thải rắn vào một chiếc túi lót. Sau đó, phần chất thải này sẽ được thu gom và mang về Trái Đất một cách an toàn. Thiết kế này có nét tương đồng rất lớn với hệ thống đang được sử dụng trên trạm không gian quốc tế.
Phi hành gia Jeremy Hansen phát hiện mùi khét đáng báo động từ khoang vệ sinh, được trạm kiểm soát mặt đất nghi ngờ do lớp cách nhiệt quanh cửa bị nóng.
NASA đã cẩn thận lường trước khả năng nhà vệ sinh có thể bị hỏng trên đường đi và chuẩn bị sẵn các phương án dự phòng. Một ví dụ điển hình là bồn tiểu dự phòng có thể thu gọn (CCU). Đây là một thiết bị có hình dáng dài và mảnh với một vòi được tích hợp ở một đầu.
Theo một hình ảnh do phi hành gia NASA Donald Pettit chia sẻ, thiết bị này được thiết kế chuyên biệt để hút nước tiểu. Pettit cho biết thiết bị này có khả năng thay thế cho nhu cầu sử dụng khoảng 25 pound tã lót của phi hành đoàn.
Vào chiều thứ bảy, trong khi phi hành đoàn đang ngủ sau khi xác định được vấn đề đường ống nước tiểu bị đóng băng, các nhân viên kiểm soát sứ mệnh đã làm việc không ngừng nghỉ. Họ nghiên cứu kỹ lưỡng tình trạng của nhà vệ sinh bị hỏng và chốt lại một kế hoạch can thiệp. Kế hoạch này yêu cầu toàn bộ khoang tàu Orion của phi hành đoàn sẽ thực hiện thao tác xoay mình. Mục đích của việc xoay tàu là để phơi bày phần đường ống chứa nước tiểu bị kết tinh ra dưới những tia nắng ấm áp của Mặt Trời nhằm làm thông nó.
Sau một thời gian chỉ được dùng cho chất thải rắn, nhà vệ sinh cuối cùng đã hoạt động bình thường trở lại, mang lại niềm vui cho toàn bộ phi hành đoàn.
Kế hoạch này đã phát huy hiệu quả, nhưng theo thông báo của Frieling, nó chỉ đủ tốt để ở trạng thái sẵn sàng cho mục đích chỉ sử dụng cho chất thải rắn. Tuy nhiên, sau đó nhiều giờ đồng hồ, trạm kiểm soát mặt đất một lần nữa mang lại tin vui. Người phụ trách liên lạc khoang chứa Jacki Mahaffey đã chính thức bật đèn xanh cho phi hành đoàn đối với mọi hình thức sử dụng nhà vệ sinh. Ngay lập tức, phi hành gia Koch đã đáp lại với sự hân hoan rằng toàn bộ phi hành đoàn vô cùng vui mừng.
