Theo số thông tin từ Odditycentral , năm 2024, toàn Trung Quốc chỉ ghi nhận 6,106 triệu lượt đăng ký kết hôn, giảm tới 20,5% so với năm trước. Tỷ lệ kết hôn toàn quốc cũng xuống mức 4,3 trên mỗi 1.000 người, phản ánh xu hướng ngày càng rõ rệt khi giới trẻ trì hoãn hoặc từ chối hôn nhân. Trước thực trạng này, nhiều bậc phụ huynh được cho là đã chuyển sang những biện pháp mới, trong đó nổi bật là việc sử dụng các video do AI tạo ra để tác động tâm lý con cái.
Trên các nền tảng chia sẻ video phổ biến như Douyin và Weibo , hàng loạt clip AI xuất hiện dày đặc, xây dựng những câu chuyện mang màu sắc bi kịch. Nhân vật chính thường là những người trung niên hoặc lớn tuổi, sống một mình, thường xuyên lui tới bệnh viện và không có người thân bên cạnh chăm sóc. Các nhân vật này bày tỏ sự ân hận vì đã không nghe lời cha mẹ khi còn trẻ, không kết hôn và không sinh con.
Một trong những video lan truyền mạnh mẽ nhất khắc họa hình ảnh một người phụ nữ 58 tuổi do AI tạo ra, lặng lẽ trong những lần nhập viện. Trong khi đó, ở các giường bệnh xung quanh, những bệnh nhân khác đều có con cháu túc trực chăm sóc. Ở một clip khác, nhân vật 56 tuổi thổ lộ sự hối tiếc vì đã bỏ ngoài tai lời khuyên của cha mẹ về việc sớm lập gia đình. Dù các video này hầu hết đều được gắn nhãn “AI-generated”, chúng vẫn đạt hàng triệu lượt xem và chia sẻ.
Nhiều ý kiến cho rằng đây là một hình thức “vây hãm trên không gian mạng”, khi các bậc phụ huynh tận dụng công nghệ mới để truyền tải thông điệp cũ: kết hôn và sinh con là con đường tất yếu để tránh cô đơn khi về già. Đối với những người ủng hộ, các video này được xem là lời cảnh tỉnh cần thiết trước những con số kết hôn đang lao dốc.
Trên Weibo , không ít bình luận bày tỏ sự đồng tình với xu hướng này. Một người viết rằng cần có thêm nhiều video như vậy để “xem ai còn khăng khăng sống độc thân”. Một ý kiến khác kêu gọi mọi người lan truyền các clip để giới trẻ phải xem và suy nghĩ lại về lựa chọn của mình. Những bình luận này phản ánh nỗi lo sâu sắc của một bộ phận phụ huynh trước tương lai của con cái trong bối cảnh xã hội đang thay đổi nhanh chóng.
Tuy nhiên, phản ứng từ phía cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ, lại mang màu sắc hoàn toàn khác. Nhiều người tỏ ra khó chịu trước việc bị gây áp lực bằng những hình ảnh mang tính hù dọa và cảm xúc tiêu cực. Không ít ý kiến cho rằng các video này chỉ khoét sâu thêm khoảng cách thế hệ, thay vì tạo ra sự thấu hiểu.
Một bình luận được chia sẻ rộng rãi cho rằng việc phải dùng đến AI để tạo ra những câu chuyện hối tiếc đã cho thấy không thể tìm được người thật sẵn sàng đứng ra khóc lóc và kêu gọi người khác kết hôn. Với một số người trẻ, các clip này thậm chí trở thành trò cười, khiến họ nhìn toàn bộ trào lưu bằng con mắt châm biếm.
Bên cạnh đó, nhiều ý kiến cảnh báo rằng chiến thuật gây áp lực như vậy có thể phản tác dụng. Thay vì khiến người trẻ thay đổi suy nghĩ, nó có thể làm gia tăng sự bức bối trong mối quan hệ gia đình, khiến những người chưa kết hôn càng thêm quyết tâm giữ lối sống độc thân như một cách phản kháng. Một số người thẳng thắn cho rằng các video AI chỉ khiến họ thêm mệt mỏi với sự can thiệp của cha mẹ vào những quyết định cá nhân.
Xu hướng sử dụng video AI “hối tiếc” để thúc ép hôn nhân đang cho thấy sự giao thoa phức tạp giữa công nghệ, văn hóa gia đình và áp lực xã hội tại Trung Quốc. Khi tỷ lệ kết hôn tiếp tục giảm, những tranh cãi xoay quanh các biện pháp tác động tâm lý như vậy nhiều khả năng sẽ còn kéo dài. Thay vì mang lại sự đồng thuận, trào lưu này đang phơi bày rõ nét sự đối lập trong quan điểm sống giữa các thế hệ, đồng thời đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa quan tâm và áp đặt trong gia đình hiện đại.
