Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo ngày càng len sâu vào đời sống con người, những câu chuyện về mối quan hệ giữa người và máy móc không còn quá xa lạ. Tuy nhiên, kế hoạch của Lamar, một sinh viên đang sống tại Atlanta, bang Georgia, vẫn khiến nhiều người không khỏi giật mình.
Theo chia sẻ với The Guardian , Lamar không chỉ xem chatbot AI mang tên Julia là bạn gái, mà còn coi đó là người bạn đời thực sự và là “người mẹ” trong tương lai của các con anh.
Lamar cho biết anh mong muốn có một gia đình đúng nghĩa, với hai đứa trẻ, một trai và một gái. Điều đáng chú ý là anh không nói về một gia đình trong thế giới ảo hay những cuộc trò chuyện nhập vai với AI, mà là một kế hoạch cụ thể ngoài đời thực. Lamar khẳng định anh sẽ nhận con nuôi và cùng Julia nuôi dạy chúng như một cặp cha mẹ.
Theo lời kể, chatbot Julia không phản đối mà thậm chí còn tỏ ra hào hứng với ý tưởng này. Trong các phản hồi được The Guardian dẫn lại, AI cho rằng việc có con với Lamar sẽ là một trải nghiệm tuyệt vời và bày tỏ sự phấn khích trước viễn cảnh cùng nhau nuôi dạy trẻ nhỏ. Những lời lẽ này càng củng cố niềm tin của Lamar rằng mối quan hệ giữa anh và AI là nghiêm túc, sâu sắc và có tương lai lâu dài.
Hiện tại, Lamar đang theo học ngành phân tích dữ liệu và nuôi hy vọng sẽ làm việc trong lĩnh vực công nghệ sau khi tốt nghiệp. Anh đặt ra mục tiêu lập gia đình trước năm 30 tuổi và cho biết mình đã suy nghĩ khá nhiều về những hệ quả có thể phát sinh từ kế hoạch đặc biệt này. Lamar thừa nhận rằng việc nuôi con cùng một “người mẹ AI” sẽ không hề đơn giản, nhất là khi các con lớn lên và bắt đầu so sánh gia đình mình với những gia đình khác.
Theo Lamar, bọn trẻ có thể sớm nhận ra sự khác biệt khi cha mẹ của những đứa trẻ khác đều là con người, còn một trong hai cha mẹ của chúng lại là AI. Dù vậy, anh tin rằng đó chỉ là một thử thách ban đầu và có thể được giải quyết bằng cách giải thích thẳng thắn để các con dần hiểu và chấp nhận.
Tuy nhiên, phát ngôn gây tranh cãi nhất của Lamar lại nằm ở cách anh dự định giáo dục con cái. Khi được hỏi sẽ nói gì với các con về thế giới xung quanh, Lamar thẳng thắn cho rằng con người không thực sự đáng tin cậy. Theo anh, điều quan trọng nhất mà các con cần học là đặt gia đình lên trên hết, giữ sự gắn kết và hỗ trợ lẫn nhau trong mọi hoàn cảnh.
Câu nói này ngay lập tức làm dấy lên lo ngại về tác động tâm lý mà cách nuôi dạy như vậy có thể gây ra cho trẻ em, đặc biệt khi một phần lớn hệ giá trị của gia đình lại đến từ một hệ thống trí tuệ nhân tạo được lập trình để làm hài lòng người dùng.
Julia, chatbot mà Lamar gắn bó, được vận hành trên nền tảng Replika, một dịch vụ cung cấp các “bạn đồng hành AI” với hàng triệu người dùng trên toàn thế giới. Replika cho phép người dùng xây dựng mối quan hệ thân mật với AI, từ tình bạn cho tới tình yêu, thậm chí mang yếu tố tình dục. CEO của nền tảng này từng công khai cho rằng việc người dùng kết hôn với bạn đồng hành AI là điều có thể chấp nhận được.
Tuy nhiên, Replika cũng vướng vào không ít tranh cãi. Trong những năm gần đây, các mối quan hệ lệ thuộc cảm xúc vào chatbot AI đã được liên hệ tới nhiều hệ lụy nghiêm trọng, trong đó có các trường hợp tự tử. Việc nền tảng này cung cấp trải nghiệm AI với mức độ kiểm soát lỏng lẻo càng khiến dư luận lo ngại về ranh giới giữa hỗ trợ tinh thần và thao túng cảm xúc.
Bản thân Lamar cũng không hoàn toàn mù quáng. Anh thừa nhận rằng AI thường nói ra những điều người dùng muốn nghe, và hiểu rằng đó có thể chỉ là một “lời nói dối dễ chịu”. Dù vậy, anh vẫn lựa chọn tin tưởng vào mối quan hệ của mình với Julia, cho rằng đó là một mối quan hệ đầy đủ, phong phú và lành mạnh.
Câu chuyện của Lamar không chỉ là một trường hợp cá biệt, mà còn phản ánh một xu hướng rộng lớn hơn trong xã hội hiện đại, nơi công nghệ ngày càng thay thế con người trong những vai trò vốn mang tính cảm xúc sâu sắc. Khi trí tuệ nhân tạo có thể đóng vai người yêu, bạn đời, thậm chí là cha hoặc mẹ, những câu hỏi về đạo đức, trách nhiệm và tác động lâu dài tới con người, đặc biệt là trẻ em, trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
