Vào ngày 26 tháng 2 năm 2026, Origin Quantum Computing Technology có trụ sở tại Hợp Phì đã phát hành Origin Pilot – hệ điều hành máy tính lượng tử tự phát triển đầu tiên của Trung Quốc – hoàn toàn miễn phí để bất kỳ ai trên hành tinh này tải xuống. Không cần thỏa thuận bảo mật, không cần danh sách chờ, không cần vượt qua các rào cản hạn chế xuất khẩu.
Giáo sư Guo Guoping, nhà khoa học trưởng của Origin Quantum, gọi nó là “trái tim mềm” của hệ sinh thái tính toán lượng tử. Nhiều ấn phẩm gọi đây là hệ điều hành máy tính lượng tử có thể tải xuống công khai đầu tiên trên thế giới – một cột mốc mà IBM, Google và Microsoft chưa đạt được.
Sự khác biệt chính nằm ở chỗ: IBM, Google và Microsoft cung cấp các framework lập trình xuất sắc như Qiskit và Cirq, cùng với quyền truy cập đám mây. Nhưng đây không phải là hệ điều hành có thể tải xuống. Bạn truy cập máy tính lượng tử của IBM và Google thông qua cloud. Origin Pilot là lần đầu tiên một hệ điều hành lượng tử đầy đủ được cung cấp để triển khai cục bộ, ở bất kỳ đâu.
Origin Quantum được thành lập năm 2017 tại Khu Công nghệ Cao Hợp Phì, tách ra từ Phòng thí nghiệm Chính về Thông tin Lượng tử thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc tại Đại học Khoa học và Công nghệ Trung Quốc. Hợp Phì đã trở thành “thung lũng lượng tử” tự xưng của Trung Quốc – một thành phố hiện sánh ngang với bất kỳ thành phố nào trên Trái đất về mật độ tài năng và cơ sở hạ tầng lượng tử.
Origin Pilot V4.0 được mô tả là hệ điều hành tích hợp lượng tử-cổ điển-AI. Điều này có nghĩa là nó không chỉ chạy các mạch lượng tử mà còn điều phối toàn bộ quy trình làm việc trên các bộ xử lý lượng tử, CPU/GPU cổ điển và gia tốc AI. Theo nhóm phát triển, pipeline này có thể “nhân hiệu quả tài nguyên lượng tử lên nhiều lần” so với các phương pháp thiết lập thủ công.
Hệ điều hành này không chạy trên phần cứng giả định. Nó là hệ điều hành vận hành dòng máy tính lượng tử siêu dẫn thế hệ thứ ba Origin Wukong của Trung Quốc, được đặt tên theo huyền thoại Tôn Ngộ Không. Chip Wukong chứa tổng cộng 198 qubit vật lý: 72 là qubit hoạt động và 126 là qubit coupler quản lý tương tác giữa chúng – một cách tiếp cận thiết kế được chia sẻ bởi các bộ xử lý tiên tiến của Google và IBM.
Sau nhiều lần lặp lại và nâng cấp kể từ khi ra mắt lần đầu năm 2021, hệ điều hành đã phát triển thành một nền tảng tiên tiến hỗ trợ các con đường công nghệ chính, bao gồm bộ xử lý lượng tử siêu dẫn, bẫy ion và nguyên tử trung hòa. Hệ thống hiện đang được triển khai và hoạt động trên dòng máy tính lượng tử Wukong.
Các con số ấn tượng cho thấy quy mô của nền tảng này: Hơn 30 triệu lượt truy cập toàn cầu vào nền tảng đám mây Wukong kể từ tháng 1 năm 2024, người dùng từ hơn 120 quốc gia đã truy cập Wukong, hơn 339.000 tác vụ tính toán lượng tử được thực thi trên Wukong trong các lĩnh vực tài chính, y sinh và khoa học vật liệu. Origin Quantum nắm giữ 234 bằng sáng chế tính toán lượng tử, xếp hạng thứ 6 toàn cầu.
Bằng cách mở các giao diện lập trình thống nhất và hệ thống điều khiển chuẩn hóa, Origin Pilot phá vỡ các rào cản kỹ thuật trong phần mềm tính toán lượng tử cốt lõi, cho phép các viện nghiên cứu, trường đại học và nhà phát triển trên toàn thế giới thuận tiện tiếp cận hệ điều hành máy tính lượng tử tự phát triển của Trung Quốc.
” Hoàn tất tải xuống tại trang web chính thức của Origin Quantum, người dùng có thể kết nối hiệu quả với các chip lượng tử vật lý khác nhau và tiến hành lập trình lượng tử dựa trên các framework độc lập như QPanda ,” ông Dou Menghan, trưởng nhóm phát triển Origin Pilot, cho biết.
Origin Pilot có hai phiên bản. Phiên bản Cộng đồng là bản tải xuống miễn phí – cài đặt tự động, biên dịch hybrid, giảm nhiễu, giám sát tài nguyên, tích hợp QPanda. Phiên bản Doanh nghiệp bổ sung các công cụ mật mã hậu lượng tử và khả năng tính toán phân tán cho triển khai quy mô công nghiệp.
Bằng cách mã nguồn mở Origin Pilot, Trung Quốc đạt được nhiều điều cùng lúc: thúc đẩy hệ sinh thái lượng tử của riêng mình bằng cách thu hút các nhà nghiên cứu và nhà phát triển toàn cầu, thiết lập tiêu chuẩn de facto tiềm năng trong phần mềm lượng tử trước khi các công ty phương Tây làm điều đó, và thể hiện sức mạnh mềm công nghệ.
Hiện tại, Origin Pilot hữu ích nhất cho các nhà nghiên cứu, học giả và nhà phát triển phần mềm lượng tử muốn thử nghiệm với hệ điều hành lượng tử thực mà không cần quyền truy cập đám mây hay các thỏa thuận độc quyền. Các lĩnh vực ứng dụng thực tế đã được khám phá trên nền tảng Wukong bao gồm hóa học lượng tử, tối ưu hóa tổ hợp, học máy, nghiên cứu mật mã và khoa học vật liệu.
